السيد محمد حسين الطهراني
110
امام شناسى (فارسى)
هيچگاه ما در بين احدى از فرستادگان خدا فرق نمىگذاريم و همه را بهديدهء ؟ قبول مىنگريم . شاهد آناست ؛ در عين حال آنان داراى اختلاف بوده ، و از نقطه نظر سِعِهء وجودى و بهتبع آن غرائز و صفات و همچنين از نقطه نظر مواهب إلهيّه تفاوتهائى داشتهاند . « تِلْكَ الرُّسُلُ فَضَّلْنا بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ مِنْهُمْ مَنْ كَلَّمَ اللَّهُ وَ رَفَعَ بَعْضَهُمْ دَرَجاتٍ وَ آتَيْنا عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ الْبَيِّناتِ وَ أَيَّدْناهُ بِرُوحِ الْقُدُسِ » ( سوره البقرة ( 2 ) صدر آيه 253 ) . اين پيامبران و فرستادگان را ما بعضى را بر بعض ديگر برترى دادهايم بعضى از آنان كسى بود كه خدا با او سخن مىگفت و برخى را بهدرجاتى ترفيع مقام داد ما بهعيسى بن مريم بيّنات و شواهد بر پيامبرى اعطاء نموديم و او را بهروح القدس مؤيّد ساختيم . از آيات مباركات قرآن كريم كه سرگذشت و داستان و صفات پيامبران را شرح مىدهد اين اختلاف واضح و مشهود است . تمام موجوداتيكه حامل قوّه و استعدادند متحرّك بهسوى كمال مىباشند بحث سوّم : در تمام موجوداتىكه داراى قوّه و استعداد هستند و بايد قابليّتهاى خود را بهمرحلهء فعليّت برسانند حركت بهسوى كمال وجود دارد . و نتيجهء اين سير و حركت ، عبور از مراحل كمون و استعداد و وصول بهمراحل ظهور و فعليّت كمال است . در تمام موجوداتِ عالم طبع اعمّ از انسان و حيوان و نبات و جماد ، اين حركت موجود و سير و عبور از مراحل بدويه بهسوى مراحل نهائيّه مشهود است . انبياء و اولياء چون ساير افراد بشر از اين قاعده مستثنى نيستند ؛ مىبينيم مراحل تكوين آنها در اين عالم از سلالهء ماء مهين شروع شده و سپس مراحل استعدادها و فعليّتهاى مختلفه را از نطفه و علقه و مضغه و شكلبندى استخوانها و روئيدن گوشت به روى آنها و سپس به انشاء خلقت روح و تبديل مادّه را به نفس مجرّده و ناطقه ، طىّ نموده و مراحل استعداد را يكى پس از ديگرى پشت سر گذارده ؛ و مراحل فعليّت را يكى پس از ديگرى استقبال مىكنند ، تا بهمرحله فعليّت تامّهء خود برسند . « يا أَيُّهَا الْإِنْسانُ إِنَّكَ كادِحٌ إِلى رَبِّكَ كَدْحاً فَمُلاقِيهِ » ( سوره الانشقاق ( 84 ) آيه 6 ) .